ELEMENTY STOSUNKU PRAWNEGO

ELEMENTY STOSUNKU PRAWNEGO:

  • podmiot stosunku prawnego
    • przedmiot stosunku prawnego
    • treść stosunku prawnego (uprawnienia i obowiązki)

PODMIOT STOSUNKU PRAWNEGO -Osoby fizyczne i osoby prawne 

Osobą fizyczną jest z reguły każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci. Osoba prawna to podmiot, który uzyskuje taki przymiot na podstawie określonych przepisów i charakteryzuje się ona tym, że działa przez swoje organy przedstawicielskie, np: zarząd, prezesa, przewodniczącego. Posiada swoją siedzibę i nazwę. Osoba prawna może zostać powołana do życia w drodze umowy i wpisana do rejestru sądowego, jakiegoś aktu elekcyjnego, koncesji itd. Ustanie osoby prawnej następuje poprzez wypisanie z rejestru (spółka z.o.o., spółka akcyjna). W ramach osób prawnych wyróżniamy również stowarzyszenia (korporacje), które charakteryzują się tym, że osoby tego stowarzyszenia powołują je do życia, aby zrealizować z góry założony cel, który ma być realizowany, a obok niego wyróżnia się również destrynariusza. W odniesieniu do osoby fizycznej wyróżnia się te instytucje, które stanowią jej przymiot:

  1. zdolność prawną
  2. zdolnośćdo czynności prawnych

Ad 1.

Zdolność do tego, aby być podmiotem praw i obowiązków. Zdolność prawną posiada każdy człowiek od chwili urodzenia aż do chwili śmierci. Przymiot ten przysługuje człowiekowi nie z racji tego, że należy do gatunku homo sapiens,ale dlatego, że należą do niego określone prawa polityczne. Od chwili urodzenia aż do chwili śmierci- wyjątki:

  1. rozszerzający- dotyczy dziecka poczętego tzw. nascitulusa. Mianowicie dziecko poczęte od momentu poczęcia posiada pewne prawa i obowiązki, np: w zakresie dziedziczenia, roszczeń odszkodowawczych, pod warunkiem, że urodzi się żywe.
    1. Zawęrzający- instytucja uznania za zmarłego- człowieka, który zginął można uznać za zmarłego po upływie 10 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących informacji jeszcze żył (w przypadku osób 70-letnich okres ten wynosi 5 lat). Dziecko nie może być uznane za zmarłe przed końcem roku kalendarzowego, w którym ukończyłoby 23 lata.

Ad 2.

Zdolność do czynności prawnych to zdolność do tego, aby nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Podział na osoby:

  1. posiadające pełną zdolność do czynności prawnych
    1. posiadające ograniczoną zdolność do czynności prawnych
    1. nieposiadające w ogóle zdolności do czynności prawnych

0-13 rok życia. Czynności prawa dokonane przez takie osoby są nieważne. Jednakże gdyby czynniść taka dotyczyła drobnych, bieżących spraw życia codziennego to jest ona ważna, chyba że zostałaby dokonana z rażącym naruszeniem praw nieletniego.

  • 13-18 lat. Również nie mogą dokonywać czynności prawnych be zgody swojego przedstawiciela prawnego, chyba że czynność dotyczy drobnych, bieżących spraw życia codziennego lub rozporządzania swoim zarobkiem.
    • Po 18 roku życia. Mogą dokonywać wszelkie czynności prawne. Pomimo osiągnięcia określonej granicy wieku, z uwagi na stan zdrowia psychicznego lub rozwój umysłowy, zdolność do czynności prawnych może zostać ograniczona lub całkowicie wyłączona, mianowicie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych lub ograniczoną zdolność do czynnosći prawnych może zostać ubezwłasnowolniona częściowo lub całkowicie. Osobę ubezwłasnowolnioną częściowo traktujemy jak osobę posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Natomiast osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie jest osoba, która nie posiada zdolności do czynności prawnych.

O ubezwłasnowolnieniu orzeka sąd okręgowy w składzie 3 sędziów zawodowych na wniosek zainteresowanej osoby (najczęściej osoba bliska dla osoby chorej) po zaciągnięciu opinii u biegłych lekarzy psychiatrów. Natomiast wyróżniamy tzw. ułone osoby prawne, np: spółka jawna, wspólnota mieszkaniowa, które posiadają np: zdolność sądową( mogą pozywać i być pozywane), natomiast nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych.

Osoby prawne zawsze posiadają zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych.

Post Author: admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *